Sıkça Sorulan Sorular
Sabun yapımı hakkında en çok merak edilen soruların yanıtlarını burada bulabilirsiniz.
Baslangıç Soruları
En güvenli baslangıç noktası erit-dök (melt and pour) yöntemidir. Bu yöntemde alkali kullanılmaz, hazır sabun bazını eritip sekillendirirsiniz. Temel teknikleri ögrendikten sonra soguk proses ve sıcak proses yöntemlerine geçebilirsiniz.
Temel sabun yapımı oldukça basittir. Erit-dök yöntemi pasta yapmak kadar kolaydır. Soguk proses biraz daha dikkat gerektirir (alkali güvenligi) ama adımları takip ettiginizde basarılı olursunuz. Pratik yaptıkça ustalasırsınız.
Baslangıç seti yaklaşık 300-500 TL civarındadır. Bu fiyata temel yaglar, alkali, kalıp ve koruyucu ekipman dahildir. Erit-dök için daha düsük bütçeyle baslayabilirsiniz. Malzemeler toptan alındıgında birim maliyet düser.
Teknik Sorular
Soguk proses: 4-6 hafta kürleme gerekir. Bu sürede fazla su buharlasır ve sabun sertlesir.
Sıcak proses: 1-2 hafta yeterlidir çünkü sabunlasma tamamlanmıstır.
Erit-dök: Kürleme gerekmez, birkaç saat sogumâsını bekleyin.
Trace, yag ve alkali karısımının emülsiyon olusturdugu andır. Karısımın üzerine çizgi çizdiginizde iz kalıyorsa trace e ulasmıssınızdır. Hafif trace vanilya sos, orta trace pudding, kalın trace mayonez kıvamındadır.
Bu muhtemelen soda külü (soda ash) denen durumudur. Hava ile temas eden sabun yüzeyinde olusur. Zararsızdır, sadece görsel. Önlemek için: sabunu jel fazından geçirin, döktükten sonra plastik örtün veya alkol spreyi sıkın.
Bu durum sabunlasma tamamlanmadıgını gösterir. Sebepleri: yanlıs ölçüm, yetersiz karıstırma veya sıcaklık sorunu olabilir. Hafif yaglanma normaldir (süperfat), ama asırıysa sabunu yeniden pisirerek (rebatch) kurtarabilirsiniz.
24-48 saat daha bekleyin. Hâlâ çıkmıyorsa kalıbı birkaç saat dondurucuya koyun. Çıkardıgınızda sabun büzüserek ayrılır. Gelecekte: daha sert yag oranını artırın veya silikon kalıp kullanın.
Güvenlik Soruları
Evet, konsantre halde son derece yakıcıdır. Ancak dogru önlemlerle güvenle kullanılabilir. Mutlaka: koruyucu gözlük, eldiven, uzun kollu giysi kullanın. Iyi havalandırın. Suya alkali ekleyin (tersini ASLA yapmayın). Sirke veya limon hazır bulundurun.
Dogru yapılmıs ve kürlenmis sabunda aktif alkali kalmaz. Sabunlasma reaksiyonu sırasında alkali tamamen yaglarla birleserek sabun moleküllerine dönüsür. Süperfat oranı (ekstra yag) sayesinde tüm alkalinin tepkimeye girdiginden emin olursunuz.
pH test seritleri kullanabilirsiniz (ideal sabun pH ı 9-10). Veya zap test: dil ucuyla sabuna dokunun - elektrik çarpması hissi varsa alkali fazla demektir. Kürleme süresini tamamlamadan kullanmayın.
Malzeme Soruları
Tek en iyi yag yoktur, her yagın özelligi farklıdır. Zeytinyagı nemlendirici, hindistancevizi köpürtücü, palm sertlestirici. Dengeli sabun için genellikle 3-5 farklı yag kombinasyonu kullanılır.
Evet, ancak pomace (pirina) zeytinyagı tercih edilir. Daha ucuzdur ve sabunlasma özellikleri sızma zeytinyagıyla aynıdır. Sızma zeytinyagının sabunda ek faydası yoktur, sadece maliyet artırır.
Evet. Palm yagının sagladıgı sertlik için alternatifler: kakao yagı, shea yagı, babaçu yagı veya mango yagı. Sodyum laktat eklenmesi de sabunu sertlestirir. Yüzde yüz zeytinyaglı Castile sabun da yapılabilir.
Normal parfümler sabunda kullanılmamalıdır - alkol içerirler ve cilt için güvenli degillerdir. Sabun esansları (fragrance oils) özellikle sabun yapımı için üretilir. Uçucu yaglar ise dogal alternatiftir.
Saklama ve Kullanım
Serin, kuru ve karanlık bir yerde saklayın. Hava almasını saglayın (kapalı plastik poset degil). Kraft kagıda sarılabilir. Nem ve günes ısıgından koruyun. Dogru saklanan sabun yıllarca dayanır.
Genel olarak 1-2 yıl. Çok yaglı tariflerde (yüksek süperfat) bu süre kısalabilir. Sabun dos (turuncu/kahverengi lekeler) gelistirirse yaglar acılasmıs demektir. Koku degisimi de bayatlama isaretidir.
Kullanım arasında kuru tutun - süzgeçli sabunluk kullanın. Her kullandıktan sonra sudan çıkarın. Dönerek kullanın ki her tarafı esit kuruyabilsin. Nemli banyoda bırakmayın.